GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) ÇATI MUAYENESİ

GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) ÇATI MUAYENESİ NEDİR? NASIL YAPILIR?
ÇATI MUAYENESİ (PELVİS MUAYENESİ, PELVİK MUAYENE)
Çatı muayenesi gebeliğin son haftalarında (37 haftadan sonra) annenin pelvis kemiklerinin (çatı kemiklerinin) yani doğum yolunun değerlendirilmesi için yapılır, halk arasında alttan muayene de denir. Bu muayeneye göre doğum yaklaşmadan önce normal doğumun gerçekleşebilme ihtimali değerlendirilir. Doğumun sezaryenle gerçekleşeceği kesin olan bir hastada  çatı muayenesi yapılmasına gerek yoktur, örneğin daha önce sezaryen olmuş veya bebeğin eşi doğum yolunu kapatıyorsa veya ikiz, üçüz gebelik gibi..

Çatı muayenesi nasıl yapılır?
Çatı muayenesi normal jinekolojik muayene masasında ve aynı şekilde jinekolojik muayene pozisyonunda yapılır. Doktor iki parmağı ile çatı kemiklerinin durumunu değerlendirir. Bebeğin kilosu ile doğum yolunun darlığını – genişliğini kıyaslayarak normal doğum mümkün olabilir mi diye değerlendirmek yapar. Doğum başkamadan önce gebeliğin son haftalarında yapılan çatı muayensinde rahim ağzı kapalı olduğu için bebeğin kafasına veya diğer organlarına temas edilemez.

Çatı darlığı:
Eğer pelvik muayenede çatı darlığı (pelvik darlık) olduğuna yani doğum yolunun normal doğuma imkan vermeyecek derecede dar olduğuna karar verilirse normal doğum hiç denenmeden sezaryen ameliyatı planlanır. Ancak bu her zaman mümkün olmaz, yani çatı muayenesi her zaman doğum şeklini kesin belirleyemeyebilir bu durumda normal doğum denenir ve doğumun ilerlemesi esnasında yapılan muayeneler ile daha net karar verilebilir. Doğum sırasında rahim ağzı açık olduğu için hem rahim ağzının açılma miktarı ve durumu hem de bebeğin kafasının pozisyonu, durumu değerlendirilebilir bu nedenle doğum esnasında yapılan çatı muyenesi daha net bilgi verir. Ancak doğumdan önce gebeliğin son haftalarında yapılan çatı muayenesi de ön fikir vermesi için ve belki de normal doğum yapamayacak hastalaların normal doğum denenmeden farkedilmesi için gereklidir.

PELVİMETRİ

PELVİMETRİ
Pelvimetri kısaca kadın pelvisindeki kemik yapıların normal doğuma uygunluk açısından değerlendirilmesidir.

Pelvis çeşitli kemiklerin birleşmesinden oluşur ve pelvik girim, orta pelviks, pelvik çıkım şeklinde üç önemli açıklık içerir. Ayrıca kadınlarda pelvis yapısal olarak 4 çeşittir (Coldwell-Moloy sınıflaması): Jinekoid pelvis, android pelvis, andropoid pelvis, platipelloid pelvis.
– Jinekoid pelviste pelvik girim oval şekildedir ve bu pelvis yapısına sahip kadınlar normal vajinal doğum açısından en şanslı grubu oluştururlar. Spina iskiadikalar siliktir.
– Platipelloid pelvis yassı şekildedir. Pelvisin ön-arka çapı transvers çapına göre kısadır. Normal doğum için en uygunsuz pelvis budur. Derinde transvers duruş görülebilir.
– Android pelvis tipinde pelvik girim kalp şeklindedir, buna erkek tipi pelvis yapısı da denir. Spina iskiadikalar belirgindir.
– Andropoid pelvis tipinde pelvisin ön-arka çapı transvers çapından daha uzundur. Yüksekte düz duruş görülebilir.

Pelvimetri el muayenesi ile ve radyolojik görüntüleme yöntemleri, bilgisayarlı tomografi, MR, ultrasonografi ile değerlendirilebilir. Ayrıca bu amaç için üretilen ve “pelvimetre” denilen aletler geçmiş yıllarda yaygın kullanılmıştır.

BEBEĞİN DOĞUM KANALINA İNMESİ

BEBEĞİN DOĞUM KANALINA İNMESİ
BEBEĞİN DOĞUM KANALINA GİRMESİ VE AŞAĞIYA İNMESİ
Alttki videoda normal baş önde duran bir bebeğin doğum kanalına girişi ve doğum kanalından aşağıya doğru inişi izlenmektedir. Bebeğin iniş aşamaları başın en önde olan uç kısmının geldiği hizaya göre -3, -2, -1, 0, +1, +2, +3 şeklinde isimlendirilir. Bu numaralar ile başın seviyesi tanımlanır. Doğum sırasında ara sıra yapılan elle muayene ile bu seviye belirlenir. Baş +2 seviyesine geldiğinde doğuma çok az bir süre kalmıştır. +3 seviyesinde ise artık doktor veya ebe bebeğin başına gerekli manevraları yaptırarak ve gerekirse epizyotomi kesisi yaparak doğumu gerçekleştirir.